แค่พูดว่าศิลปะใครก็รู้จัก แต่หากถามเจาะลึกไปมากกว่านั้นว่าอะไรบ้างที่เป็นงานศิลปะก็คงตอบได้เพียงแค่ว่าภาพวาด ภาพเขียน หรือไม่ก็รูปถ่าย แต่ในความเป็นจริงศิลปะแทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของเราแทบทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเพลง ละคร การ์ตูน หรือแม้กระทั่งถ้วยชามที่เรารับประทานอาหารทุกวันเองก็เป็นหนึ่งในผลงานศิลปะเช่นกัน ซึ่งวันนี้เราจะพาคุณไปทำความเข้าใจให้มากขึ้นว่าศิลปะ แบ่งออกเป็นกี่ประเภทและมีอะไรบ้าง
ศิลปะแบ่งออกเป็นกี่ประเภทอะไรบ้าง
ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่นำมาใช้แบ่ง หลัก ๆ มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 3 เกณฑ์ ดังนี้
1. ศิลปะแบ่งตามจุดมุ่งหมายของการสร้าง
ประกอบไปด้วย
- วิจิตรศิลป์ Sine Art ได้แก่ จิตรกรรม ประติมากรรม งานพิมพ์ และสถาปัตยกรรม ศิลปะส่วนใหญ่ให้ความรู้สึกทางสุนทรียภาพเป็นหลัก เห็นแล้วสะเทือนอารมณ์ ให้ประสบการณ์ใหม่และสร้างปัญญาแก่ผู้ดู
- ประยุกต์ศิลป์ Applied Art เป็นการใช้งานศิลปะประยุกต์ให้เข้ากับสิ่งที่สามารถใช้ประโยชน์ได้จริง มีความประณีต สวยงาม และเข้ากันอย่างลงตัว
2. แบ่งตามลักษณะของสื่อการแสดงออก
ประกอบไปด้วย 5 สาขา ได้แก่
- สถาปัตยกรรม Architecture ศิลปะส่วนใหญ่เป็นรูปแบบ 3 มิติ โดยการใช้โครงสร้าง วัสดุ และปริมาตร
- ประติมากรรม Sculpture โดยใช้วัสดุและปริมาตรของรูปทรง
- จิตรกรรม Painting เป็นศิลปะที่แสดงออกด้วยการใช้แสง สี เงา และแผ่นภาพที่แบนราบ โดยมีลักษณะเป็น 2 มิติ
- วรรณกรรม Literature ศิลปะที่ว่าด้วยภาษา
- ดนตรีและนาฏกรรม Music and Drama ศิลปะแห่งการแสดงออกด้วยเสียงและการเคลื่อนไหวร่างกาย
3. ศิลปะแบ่งตามลักษณะการสัมผัส
ประกอบไปด้วย 3 สาขา ได้แก่
- โสตทัศนศิลป์ ศิลปะที่รับสัมผัสด้วยการฟังและการเห็นพร้อมกัน เช่น การแสดงภาพยนตร์ ละคร
- โสตศิลป์ ศิลปะที่รับสัมผัสด้วยการฟัง เช่น ดนตรี
- ทัศนศิลป์ ศิลปะที่สัมผัสด้วยการมองเห็น เช่น สถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์
นอกจากนั้น องค์ประกอบสำคัญในงานศิลปะที่ขาดไม่ได้ นั่นก็คือ การออกแบบ โดยเน้นให้คุณค่า 3 ประการ ได้แก่ ประโยชน์ใช้สอย เพื่อการติดต่อสื่อสาร และเพื่อคุณค่าทางความงาม เมื่อผสมรวมกันก็กลายเป็นงานศิลปะที่สมบูรณ์แบบ
เห็นหรือไม่ว่างานศิลปะเกี่ยวข้องหลายสาขา ไม่ว่าจะเป็นงานสถาปัตยกรรม จิตรกรรมทั้งแบบจับต้องได้และจับต้องไม่ได้ ซึ่งแทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของเรา เริ่มต้นตั้งแต่ในบ้านก็เป็น 1 ในสถาปัตยกรรมที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อตอบสนองความต้องการของมนุษย์เรื่องความมั่นคง หรือจะเป็นวัดวาอารามก็ถือเป็นสถาปัตยกรรมยึดเหนี่ยวจิตใจ เรียกได้ว่าศิลปะกลายเป็นหนึ่งสิ่งที่ขาดไม่ได้ แต่อย่างไรก็ตามสำหรับมุมมองของชาวไทยการพูดว่าศิลปะยังคงเป็นเรื่องที่มีความคิดด้านลบมากกว่าด้านบวก ดังนั้นจึงต้องจับตาดูต่อไปว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงไปในทางใด